Naamaarneq

Atuarfiup aqutsisuinut:

 

Atuarfimmi atuartut akornanni naamaarniartarneq pillugu iliuusissatut pilersaarutissatut siunnersuut

 

Ajornartorsiutip qulaajarneqarnera

Meeqqat inuusuttuaqqallu naamaartartut pasitsaakkaanni - imaluunniit ilisimaleraanni - tamanna qulaajassallugu pingaaruteqarpoq

• Kikkut naamaartarpat?
• Suna sumilu naamaarneqartarpat/naamaartoqartarpa?
• Qanoq siammarsimatigaa?

Ajornartorsiutip suunera annertussusialu pillugit suleqatit ilisimasaat pillugit oqaloqatiginissaat pingaaruteqarpoq. Aamma SSPK/Pitsaaliuinermut siunnersortit ajornartorsiutip qulaajarneranut siunnersuisinnaapput. Kiisalu nittartagarput paasissutissarsiffigineqarsinnaavoq, naqitanngorlugit saqqummiussat tuukkit, tassanilu saqqummissaaq aanngajaarniutit pillugit angajoqqaanut paasissutissat kiisalu angajoqqaanut inuusuttuaqqanik qitornalinnut aanngajaarniutit pillugit paasissutissat. Malugeqquneqarporli paasissutissami suut naamaarneqarsinnaanerannut assilissanik/paasissutissanik imaqarmat. Tassani akuukkat suut naamaarneqarsinnaanerat toqqaannartumik taagorneqarnissaat inersuusutigineqanngilaq. Taaginnaruk tassaasut imerpalasut aalanngujasut kiisalu akuutissat arrortinneqarsinnaanngitsut.

Suliniarnerup pilersaarusiornera

Atuarfiup qanoq iliorluni akuliutissanerluni eqqarsaatigilluartariaqarpaa - suliniarnerlu ajornartorsiutip suuneranut naleqqussarlugu - taamaanngippat ajortoq ajorneruleriaannaammat.

 

Atuarfiup meeqqanut inuusuttuaqqanullu eqqumanerunera amerlanertigut misileraalluni naamaarniartarnerup unitsinniarneranut suliniutitut naammattarpoq.

• Takoqqusaarinerup sunniutaa (siunertaanngitsoq) mianersorfigiuk: Naamaarneq pillugu pinaveersitsiniarluni nalinginnaasumik paasissutissiineq naapertuutinngikkajuttarpoq. Meeqqat inuusuttuaqqallu naammarneq ajortut tamanna soqutigilersinnaavaat.
• Uippallerneq mianersorfigiuk: Ingasattumik qisuariarnerup meeqqat inuusuttuaqqallu ajornartorsiutip ilungersunassusianik paasinninnerat siuarsartanngilaa. Akerlianilli pisoqarsinnaavoq. Ingasattumik qisuariarneq tassaasinnaavoq ikiaroornartulerinermi qimmit, politiit assigisaasaluunniit aggersarneqarnissaannik sioorasaarineq.

Kikkut naamaartartut ilisimagaanni

• Meeqqat inuusuttuaqqalu peqataasut oqaloqatigikkit. Naamaartarneq paasineqarsimasoq, aarlerisoqartoq aammalu angajoqqaat inersimasullu inuusuttuaqqat qanitarisaasa ilisimatinneqarnissaat siunniunneqartoq oqaluttuutikkit.
• Meeqqanut inuusuttuaqqanullu akuliusimasunut angajoqqaajusut ilisimatikkit, takuuk matuma kingulianiittoq.
• Meeqqat inuusuttuaqqallu ukioqatigiiaat naamaartoqartarnera paasineqarneranik ilisimatikkit. Oqaluttuutikkit tamanna pimoorullugu unitsinniarneqartoq. Ingasattumik qisuariannginnissaq eqqumaffigiuk.

Inuusuttuaqqat naamaarnerup navianartuunera ilisimalluarajuppaat. Kisianni naamaarnerup timimut tarnikkullu annertuumik kinguneqarnerluttarnera/navialisoqartarnera naammattumik qaqutiguinnaq ilisimasaqarfigisarpaat. Aamma kingunerisaasa imminnik ajoqusiisinnaanera eqqarsaatigeqqissaarneq ajorpaat.

 

Kikkut naamaartarnersut ilisimanngikkaanni

Angajoqqaat, meeqqat inuusuttuaqqallu naamaartarneq malugineqarsimasoq, tamannalu piffissami qaninnerpaami eqqumaffigineqassasoq ilisimatikkit. Paasissutissiineq klassini pineqartuni angajoqqaat/atuartut ataatsimiitinneranni, allakkatigut/allagartaliinikkut pisinnaavoq aammalu sumiiffimmi aviisimi allaaserisamik ilaneqarsinnaalluni.

 

Ilisarnaatit eqqumaffigikkit

Atuarfiup meeqqat inuusuttuaqqallu naamaarsimaarlutik sunnertissimaarnerisa nalaani takugajunngilai. Kisiannili inuusuttuaqqat naamaartarnerannik pasitsaassigaanni ersiutit assigiinngitsut arlallit maluginiarneqartariaqarput.

 

Naamaartarneq nuffasernermut assingusunik takussutissaqartarpoq, tassa quersorneq, qullikoorneq aamma kakkilertaneq. Qasuneq, niaqorlunneq aamma illigisaarunneq takkuttarput. Naamaartarneq aamma qarngup qingallu eqqaasa aappilernerannik pullaqisoqalerneranillu kinguneqarsinnaavoq.

 

Ikittaatit ataasiaannartakkat/engangslighter, sprayit serpalittaatit imaluunniit puiaasat arrorsaatinik imallit atuarfiup silataani, pinnguartarfinni, arsartarfinni allaniluunniit meeqqat inuusuttuaqqallu angalaffigisartagaanni nassarigaani, tamaani meeqqat inuusuttuaqqallu naamaartarnerat ilimanaateqarsinnaavoq. Puiaasat simii kiineqarsimappata qularnanngilaq naamaarnermut atorneqarsimasut. Lakkip, qalipaatip kimikillisaatilluunniit atorneqarsimanerat atuinerup kingornatigut nalunaaquttap akunnerini arlalinni naamaneqarsinnaavoq.

 

Nalunaarnissamut pisussaaffiit

Meeqqanik inuusuttunillu ikiorsiisarneq pillugu Inatsisartut peqqussutaat nr. 1. 15. april 2003-meersoq § 5 imm. 2 malillugu nalunaarnissamut pisussaaffik pillugu ima aalajangersagaqarpoq:

"Inuit isumaginnittoqarfimmi, atuarfeqarfimmi imaluunniit peqqinnissaqarfimmi atorfeqartut meeqqamik ikiorneqarnissamik pisariaqartitsisumik paasisaqarunik kommunalbestyrelsimut nalunaaruteqarnissaminnik sakkortunerusumik pisussaaffeqarput. Taamatuttaaq inuit qinigaasimanertik tunngavigalugu suliaqartut nalunaaruteqarnissaminnik sakkortunerusumik pisussaaffeqarput".

 

Angajoqqaat ilanngunneqarnerat

Meeqqat inuusuttuaqqallu naamaarnermik misileraasimasut angajoqqaavi tamatuminnga ilisimatinneqassapput. Erseqqissumik imaanngimmat pinngitsoorani atornerluisoqartoq erseqqissaatigiuk. Angajoqqaat meeqqaminnik oqaloqatiginninnissaat innersuussutigiuk. Aamma

qitornarisap ilagisartagaasalu piffissami tulliuttumi eqqumaffiginissaat pitsaasuuvoq.